Leerlijnenmodel aan de basis van onderwijsontwikkeling



 

Hieronder presenteer ik een ‘leerlijnenmodel’[1] (zie schema hieronder), dat praktische handvatten biedt voor het formuleren van je visie op onderwijs. Tevens helpt het je bij het vertalen van de visie in een onderwijsconcept en bij Plan van Aanpak voor curriculumontwikkeling.

 

Vijf leerlijnen

We onderscheiden vijf leerlijnen, elk met het hun eigen leerdynamiek, leerritme of motor van het leren. In elk van de leerlijnen draait het dan ook om andere manieren om te leren. Op de ene leerlijn leren leerlingen via ontdekken, bij de andere staat reflecteren op ervaring centraal,  op een volgende leerlijn oefenen ze vaardigheden, in een andere leerlijn richten zij zich op het verbinden van kennis en vaardigheid met oplossen van een concreet probleem.

Iedere leerlijn draait om een andere leerdynamiek en elke leerlijn vraagt dus om andere didactische settings. In de theoretische leerlijn heeft de docent een meer actieve en sturende rol dan in de vaardighedenlijn waar het belangrijk is dat de leerling gaat oefenen en leert met vallen en opstaan. Van docenten wordt dan ook in elk van de leerlijnen een beroep gedaan op andere didactische– en  begeleidingsvaardigheden.

 

Denkmodel

Het leerlijnenmodel is geen blauwdruk, maar een denkmodel. Het helpt scholen na te denken over de inrichting van hun leerplan; de opdrachten, de inhoud, de dynamiek en de organisatie. Het is een betrouwbaar kompas voor ontwikkeling van onderwijs.

Zo is het leerlijnenmodel onder meer interessant voor scholen die de persoonlijke ontwikkeling van de leerlingen en de ontwikkeling van hun kwaliteiten en talenten belangrijk vinden. Ook is het leerlijnen geschikt om 21 century skills op een evenwichtige wijze op te nemen in het  curriculum van het onderwijs.

 

Toepassing:

Door het combineren van de vijf leerlijnen in een bepaalde verhouding ontstaat een scenario voor een onderwijsconcept voor de school of afdeling.

Als gekozen is voor een bepaald scenario kunnen een aantal vragen worden beantwoord:

  1. Welke leerlijnen zijn al goed belegd? Bijvoorbeeld de theoretische leerlijn bij de secties en de persoonlijke ontwikkelingslijn bij het mentoraat.
  2. Welke leerlijnen vragen om nadere uitwerking? Wie kunnen daaraan een bijdrage leveren? Bijvoorbeeld: theoretische leerlijn bij de vaksecties en de vaardighedenlijn, de projectenlijn en de integrale leerlijn bij geclusterde vaksecties of de (kern)teams of de afdelingen.
  3. Is de inrichting van onze schoolorganisatie[2] passend bij het gekozen onderwijsconcept? Denk onder meer aan de rol van de secties, de afdelingen, de teams, het mentoraat?
  4. Hoe zorgen we ervoor dat de leerlingen samenhang en verbinding kunnen aanbrengen tussen de leeropbrengsten in de verschillende leerlijnen? En wie ondersteunt de leerling daarbij?
  5. Welke bekwaamheden hebben de docenten al in huis en welke professionalisering is nodig bij het gekozen onderwijsconcept?
  6. Wat is onze veranderaanpak, wie leveren een bijdrage en wie geeft leiding aan het proces?

 

 

Naam leerlijn Motor  van het leren Gerichtheid Taak docent
Persoonlijke ontwikkelinglijn Leren door te groeien als authentiek persoon

  • Jezelf ontwikkelen  in verbinding met anderen.
  • Worden die je bent met je persoonlijke talenten en kwaliteiten 
Persoonlijke ontwikkeling en groei vanuit levensthema’s, het hebben of vinden van een plek in de samenleving, oriëntatie op het toekomstige beroep Ondersteunen door spiegelen, waarderen, confronteren en coachen
Concep­tuele, theoretische leerlijn Leren gebruiken van concepten, inzichten en theorieënVerstand van zaken willen hebben Concepten en theorieën  systematisch leren kennen en gebruiken om vraagstukken op te lossen UitleggenVerbanden laten zienRolmodel
Vaardighedenlijn, trainings- of practicalijn Leren door het oefenen van (beroeps)- vaardigheden Je handelingsrepertoire verbreden en verdiepen met betrekking tot concrete vaardigheden. Voordoen – nadoen Het geven van professionele feedback
Projectenlijn Leren door het maken van een product of diensten waarin theoretische leerlijn, vaardighedenlijn en persoonlijke ontwikkelinglijn samen komen Ontdekken, ontwikkelen en maken van iets nieuws met praktische en theoretische verantwoording  Het coachen bij het maken van plannen, ondersteunen bij het proces van realisatie.Ondersteunen bij reflectie op het proces van realisatie (Laten) beoordelen van het resultaat
Integrale leerlijn of bekwaamheids-lijn Leren van het werken met vraagstukken uit de alledaagse praktijk Leveren van een concrete bijdrage aan het oplossen van vraagstukken in de werkelijkheid buiten de school Opdrachtgever van buiten de school Het coachen bij het maken van plannen.Het beoordelen vanuit het standpunt van de opdrachtgever Ondersteuning van de reflectie op ervaring

Leerlijnenmodel

 

 

 

 

 



[1] Ontleend aan het leerlijnenmodel van Jos de Klein.

[2] Zie ook: ‘Verschijningsvormen van scholen en schoolontwikkeling’,  www.louissteeman.nl (onder Om te delen; ‘passende organisatie’)





Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *



LOUIS' LAATSTE BLOGBERICHTEN >

Overdenkingen, bespiegelingen en actualiteit. Van Louis Steeman.Bekijk hier Louis' Blog...

Piekeren en de kracht van een vraag (2)

Blog over de kracht van niet-weten

Zonnetje?

Ik zit in het zonnetje en vraag me af waarom X, gisteren bij een overleg, zo agressief reageerde op...

De kracht van een vraag (1)

Blog over de kracht van niet-weten

Huh?

Anouk zegt in de Metro van 4 maart over haar rol in The Voice: “ik voelde me als een...

Het conferentieoord-gevoel Blog over de kracht van niet-weten

Het conferentieoord-gevoel Bij een tweedaagse op de hei doe je met je collega’s inzichten op, maak je plannen en leer je dingen die je zó...

Deze website slaat cookies in uw browser op uw computer op. Deze cookies worden gebruikt om een meer gepersonaliseerde ervaring te bieden en om uw bezoek aan onze website te volgen in overeenstemming met de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming. Als u besluit om u af te melden voor tracking, wordt er een cookie in uw browser ingesteld om deze keuze een jaar lang te onthouden.

Accepteer or Nee, sta niet toe